{"id":726,"date":"2021-04-06T07:28:36","date_gmt":"2021-04-06T08:28:36","guid":{"rendered":"http:\/\/trojcazambrow.pl\/?page_id=726"},"modified":"2021-04-06T07:28:37","modified_gmt":"2021-04-06T08:28:37","slug":"jakie-znaczenie-ma-slowo-alleluja","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/jakie-znaczenie-ma-slowo-alleluja\/","title":{"rendered":"Jakie znaczenie ma s\u0142owo \u201eAlleluja\u201d?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kt\u00f3\u017c jak B\u00f3g 6\/2020<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eAlleluja\u201d jest chyba najbardziej znanym hebrajskim s\u0142owem pochodz\u0105cym z Biblii. My\u015bl\u0119, \u017ce zyska\u0142o ono nawet wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 ni\u017c \u201eamen\u201d, kt\u00f3rym zwyczajowo ko\u0144czymy modlitwy.<\/p>\n\n\n\n


 \u201eAlleluja\u201d \u015bpiewamy podczas katolickiej mszy, na kt\u00f3rej pojawia si\u0119 ono bezpo\u015brednio po drugim czytaniu, przed Ewangeli\u0105. Wyj\u0105tek stanowi okres Wielkiego Postu. Jest to czas powstrzymywania si\u0119 nie tylko od zabaw, ale r\u00f3wnie\u017c od u\u017cywania \u201eAlleluja\u201d. Przez ca\u0142e 40 dni s\u0142owo \u201eAlleluja\u201d jakby nie istnieje w liturgii Ko\u015bcio\u0142a i nie wymawia si\u0119 go ani razu. Dopiero podczas Wigilii Paschalnej s\u0142owo to powraca, staj\u0105c si\u0119 wyrazem dzi\u0119kczynienia i rado\u015bci oraz g\u0142osz\u0105c triumf Zwyci\u0119zcy \u015bmierci, piek\u0142a i Szatana.<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z najbardziej rozpoznawalnych kompozycji muzycznych jest fragment ch\u00f3ralnego wykonania \u201eAlleluja\u201d w tonacji D-Dur, obwieszczaj\u0105cy zwyci\u0119stwo zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa w oratorium \u201eMesjasz\u201d skomponowanym w 1741 roku przez Georga Friedricha Haendla. Podczas jego wykonania obecny na koncercie kr\u00f3l Jerzy II wsta\u0142 z miejsca, a wraz z nim ca\u0142a publiczno\u015b\u0107 i ta tradycja s\u0142uchania wspomnianego wykonania na stoj\u0105co kontynuowana jest w Wielkiej Brytanii oraz w niekt\u00f3rych krajach europejskich (m.in. w Polsce).<\/p>\n\n\n\n

Kojarzenie \u201eAlleluja\u201d z Wielkanoc\u0105 jest tak silne, \u017ce na kartkach pocztowych i wystawach sklep\u00f3w w okresie \u015awi\u0105t Wielkanocnych mo\u017cemy ujrze\u0107 \u017cyczenia: \u201eWeso\u0142ego Alleluja!\u201d, co przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi rozumiane jest po prostu jako \u201eWeso\u0142ych \u015awi\u0105t!\u201d (ewentualnie \u201eWeso\u0142ego \u015bwi\u0119towania\u201d).<\/p>\n\n\n\n

Ojciec Tadeusz Rydzyk spopularyzowa\u0142 z kolei niezwykle no\u015bne has\u0142o \u201eAlleluja i do przodu\u201d, kt\u00f3re profesor Jerzy Bralczyk umie\u015bci\u0142 w ksi\u0105\u017cce \u201e444 zdania polskie\u201d, w\u015br\u00f3d najs\u0142ynniejszych hase\u0142, slogan\u00f3w i powiedze\u0144, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 w polskiej kulturze. Osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce \u201eAlleluja i do przodu\u201d to niejako humorystyczny odpowiednik benedykty\u0144skiej formu\u0142y \u201eOra et labora!\u201d (\u201eM\u00f3dl si\u0119 i pracuj!\u201d). Sens jest mniej wi\u0119cej taki sam.<\/p>\n\n\n\n

Istnieje wiele kompozycji opartych wy\u0142\u0105cznie na s\u0142owie \u201eAlleluja\u201d, takich jak \u201eCantus Gloriosus\u201d J\u00f3zefa \u015awidra, \u201eAleluia\u201d ameryka\u0144skiego kompozytora Randala Thomsona czy \u201eAlleluja\u201d Micha\u0142a Zieli\u0144skiego. Chyba nie ma cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nie s\u0142ysza\u0142 nigdy marszu \u201eGlory, Glory Hallelujah\u201d – nieformalnego hymnu wojsk Unii w czasie wojny secesyjnej (1861-1865), b\u0119d\u0105cego jedn\u0105 z najpopularniejszych patriotycznych pie\u015bni Stan\u00f3w Zjednoczonych. Oczywi\u015bcie nie mo\u017cna tak\u017ce nie wspomnie\u0107 urzekaj\u0105co pi\u0119knej pop-folkowej ballady \u201eHallelujah\u201d Leonarda Cohena, jednego z najwspanialszych \u015bpiewaj\u0105cych poet\u00f3w naszych czas\u00f3w. Od momentu jej wydania na albumie \u201eVarious Positions\u201d w 1984 roku, wykonywa\u0142a j\u0105 niezliczona ilo\u015b\u0107 artyst\u00f3w, czego dowodem jest oko\u0142o 240 cover\u00f3w. Zosta\u0142a ona te\u017c przytoczona w \u201eShreku\u201d. Swego czasu Internet obieg\u0142o nagranie, na kt\u00f3rym irlandzki ksi\u0105dz Ray Kelly \u015bpiewa\u0142 nowo\u017ce\u0144com podczas mszy przerobion\u0105 nieco wersj\u0119 tej piosenki. Wszyscy zachwycali si\u0119 niezwyk\u0142ym prezentem, jaki im ofiarowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Z czasem zwrot \u201eAlleluja\u201d wszed\u0142 do j\u0119zyka potocznego jako zwyk\u0142y okrzyk rado\u015bci, kt\u00f3ry ma wyra\u017ca\u0107 szcz\u0119\u015bcie, \u017ce wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, na co liczyli\u015bmy lub na co trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107. Tak te\u017c funkcjonuje on w r\u00f3\u017cnych tekstach muzyki rozrywkowej, na przyk\u0142ad w piosence \u201eGet Happy\u201d Harolda Arlena. Bywa to te\u017c odpowiednik takich s\u0142\u00f3w jak \u201eSuper!\u201d, \u201eEureka!\u201d czy \u201eHurra!\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Mimo tak cz\u0119stego u\u017cywania s\u0142owa \u201eAlleluja\u201d, nie wszyscy posiadaj\u0105 jednak wiedz\u0119 na temat prawdziwego znaczenia tego zwrotu. A jest ono \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z wiar\u0105 narodu wybranego w Jedynego Boga. Kwestia ta wymaga wyja\u015bnienia, aby\u015bmy nie nadu\u017cywali imienia Pana Boga swego nadaremno, \u0142ami\u0105c (czasem nie\u015bwiadomie) jedno z przykaza\u0144 dekalogu.<\/p>\n\n\n\n

Naj\u015bwi\u0119tsze imi\u0119 Boga<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hebrajski zwrot \u201ehAllelujah\u201d (\u05d4\u05b7\u05dc\u05b0\u05dc\u05d5\u05bc\u05d9\u05b8\u05d4) sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0142on\u00f3w. Pierwszym jest czasownik \u201ehalal\u201d (w imperatywie, drugiej osobie rodzaju m\u0119skiego liczby mnogiej), kt\u00f3ry najcz\u0119\u015bciej t\u0142umaczy si\u0119 jako \u201ewys\u0142awia\u0107\u201d, a wed\u0142ug Konkordancji Jamesa Stronga znaczy r\u00f3wnie\u017c \u201eby\u0107 jasnym, l\u015bni\u0107, b\u0142yszcze\u0107\u201d. Od rdzenia \u201ehll\u201d wywodz\u0105 si\u0119 rzeczowniki \u201ehillulim\u201d (rado\u015b\u0107 \u015bwi\u0105teczna), \u201emahalal\u201d (pochwa\u0142a) i \u201etehillah\u201d (s\u0142awa, rado\u015b\u0107, wesele). Podczas gdy dwa pierwsze wyst\u0119puj\u0105 w Biblii rzadko (Kp\u0142 19, 24; Sdz 9, 27; Prz 27, 21), trzeci – \u201etehilllah\u201d – pojawia sie a\u017c 54 razy (w Psa\u0142terzu 30 razy) i odnosi si\u0119 zazwyczaj do spraw zwi\u0105zanych z kultem.<\/p>\n\n\n\n

Drugi cz\u0142on to nazwa w\u0142asna \u201eJah\u201d. \u201ehAllelujah\u201d mogliby\u015bmy zatem dos\u0142ownie przet\u0142umaczy\u0107 jako \u201echwalcie Jah!\u201d lub \u201ewys\u0142awiajcie Jah!\u201d. Wezwanie to adresowane jest do wszystkich cz\u0142onk\u00f3w wsp\u00f3lnoty kultowej i ma charakter pro\u015bby o przy\u0142\u0105czenie si\u0119 zgromadzenia do wielbienia Boga. \u201eJah\u201d to oczywi\u015bcie skr\u00f3t naj\u015bwi\u0119tszego Bo\u017cego imienia, zapisywanego w tekstach hebrajskich za pomoc\u0105 tzw. tetragramu \u2013 czterech hebrajskich sp\u00f3\u0142g\u0142osek JHWH. W tek\u015bcie masoreckim Starego Testamentu tetragram pojawia si\u0119 6828 razy. Jak dok\u0142adnie wypowiadano imi\u0119 Wszechmog\u0105cego w dawnych czasach nie wiadomo, bowiem tradycja \u017cydowska zabroni\u0142a wymawiania go poza murami przybytku \u015bwi\u0105tyni w Jerozolimie. Najprawdopodobniej brzmia\u0142o ono \u201eJahwe\u201d. Wed\u0142ug Biblii imi\u0119 to mia\u0142o zosta\u0107 objawione Moj\u017ceszowi na g\u00f3rze Horeb. Ksi\u0119ga Wyj\u015bcia (3, 14) obja\u015bnia znaczenie imienia Jahwe jako \u201eEheje-Aszer-Eheje\u201d (\u201eJestem, Kt\u00f3ry Jestem\u201d). Pochodzi ono od rdzenia \u201ehwh\u201d, kt\u00f3re jest starszym wariantem rdzenia \u201ehjh\u201d \u2013 by\u0107. Samog\u0142oska pierwszej sylaby sugeruje, \u017ce s\u0142owo to jest w formie czasu przysz\u0142ego-tera\u017aniejszego przyczynowego: \u201ehif\u2018il\u201d, a zatem imi\u0119 \u201eJahwe\u201d znaczy nie tyle \u201eTen, kt\u00f3ry jest\u201d, ale raczej \u201eTen, kt\u00f3ry sprawia istnienie\u201d, \u201eTen, kt\u00f3ry, daje istnienie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W Biblii Hebrajskiej skr\u00f3cona forma imienia Bo\u017cego pojawia si\u0119 jako imi\u0119 Bo\u017ce 49 razy. Na przyk\u0142ad w Psalmie 68, 5: \u201e\u015apiewajcie Bogu, grajcie Jego imieniu; wyr\u00f3wnajcie drog\u0119 Temu, co cwa\u0142uje na ob\u0142okach! Jah Mu na imi\u0119; radujcie si\u0119 przed Jego obliczem!\u201d (Biblia Tysi\u0105clecia ma tu \u201eJahwe\u201d) oraz w Ksi\u0119dze Wyj\u015bcia 15, 2: \u201eJah jest moj\u0105 moc\u0105 i \u017ar\u00f3d\u0142em m\u0119stwa!\u201d (w Biblii Tysi\u0105clecia wyst\u0119puje tu s\u0142owo \u201ePan\u201d). Skr\u00f3cona forma imienia Bo\u017cego pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na ko\u0144cu izraelickich imion teoforycznych, takich jak Izajasz (Jeszajah, czyli \u201eJahwe jest zbawieniem\u201d) czy Jeremiasz (Jirmejahu – \u201eJahwe jest wywy\u017cszony\u201d).<\/p>\n\n\n\n

W Psalmie 148, 1 tekst hebrajski zawiera zar\u00f3wno zwrot \u201ehAllelu Jah\u201d, jak i \u201ehalelu et-JHWH\u201d, a wi\u0119c Psalmista u\u017cy\u0142 w bliskim s\u0105siedztwie zar\u00f3wno skr\u00f3conej, jak i pe\u0142nej formy imienia Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n

Chwalcie Pana!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Aklamacj\u0119 \u201ehAllelujah\u201d, nawo\u0142uj\u0105c\u0105 do wychwalania Boga, znajdziemy 24 razy w Biblii Hebrajskiej (g\u0142\u00f3wnie w Psalmach), raz w ksi\u0119dze deuterokanonicznej Starego Testamentu i 4 razy w Nowym Testamencie (konkretnie w Apokalipsie \u015bw. Jana), tyle \u017ce w greckiej transkrypcji (Allelouia). Po raz pierwszy aklamacja ta pojawia si\u0119 jako zako\u0144czenie Psalmu 104: \u201eNiech znikn\u0105 z ziemi grzesznicy i niech ju\u017c nie b\u0119dzie wyst\u0119pnych! B\u0142ogos\u0142aw, duszo moja, Pana! Alleluja\u201d (Ps 104, 35).<\/p>\n\n\n\n

W Psa\u0142terzu \u201ehAllelujah\u201d (z wyj\u0105tkiem Ps 135, 3) rozpoczyna lub ko\u0144czy psalmy, to znaczy znajduje si\u0119 czasem na pocz\u0105tku psalmu (Ps 111, Ps 112), czasem na ko\u0144cu (Ps 104, Ps 105, Ps 115, Ps 116, Ps 117), albo na pocz\u0105tku i na ko\u0144cu (Ps 106, Ps 113, Ps 135, Ps 146, Ps 147, Ps 148, Ps 149, Ps 150). Ca\u0142y Psalm 150 to w\u0142a\u015bciwie obja\u015bnienie, w jaki spos\u00f3b Nar\u00f3d Wybrany powinien realizowa\u0107 wezwanie \u201ehAllelujah\u201d:
\u201eAlleluja.<\/p>\n\n\n\n

Chwalcie Boga w Jego \u015bwi\u0105tyni,
chwalcie Go na wynios\u0142ym Jego niebosk\u0142onie!
Chwalcie Go za pot\u0119\u017cne Jego czyny,
chwalcie Go za wielk\u0105 Jego pot\u0119g\u0119!
Chwalcie Go d\u017awi\u0119kiem rogu,
chwalcie Go na harfie i cytrze!
Chwalcie Go b\u0119bnem i ta\u0144cem,
chwalcie Go na strunach i flecie!
Chwalcie Go na cymba\u0142ach d\u017awi\u0119cznych,
chwalcie Go na cymba\u0142ach brz\u0119cz\u0105cych:
Wszystko, co \u017cyje, niech chwali Pana!
Alleluja\u201d (Ps 150, 1-6)<\/em><\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c hymn dzi\u0119kczynny Tobiasza ko\u0144czy si\u0119 zapowiedzi\u0105, \u017ce \u201eBramy Jerozolimy rozbrzmiewa\u0107 b\u0119d\u0105 pie\u015bniami wesela, a wszystkie jej domy zawo\u0142aj\u0105: “Alleluja, niech b\u0119dzie uwielbiony B\u00f3g Izraela!” I b\u0142ogos\u0142awieni b\u0119d\u0105 b\u0142ogos\u0142awi\u0107 Imi\u0119 \u015bwi\u0119te na wieki i na zawsze\u201d (Tb 13, 18). Jak wida\u0107 wys\u0142awianie Boga powinno si\u0119 spe\u0142nia\u0107 w rado\u015bci, a \u015bpiew i muzyka mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 oddawaniu Mu czci.
Wezwanie, aby \u201echwali\u0107 Jahwe\u201d r\u00f3wnie dobrze mogliby\u015bmy zast\u0105pi\u0107 zwrotem: \u201eUwielbiajcie Jahwe!\u201d, analogicznie do s\u0142\u00f3w ko\u015bcielnej pie\u015bni: \u201eNiech b\u0119dzie chwa\u0142a i cze\u015b\u0107 i uwielbienie\u201d. Uwielbianie Boga to wyraz naszej mi\u0142o\u015bci. B\u00f3g znany nam z Biblii to Ojciec, patrz\u0105cy z mi\u0142o\u015bci\u0105 na swoje dzieci i czekaj\u0105cy ci\u0105gle na powr\u00f3t syn\u00f3w marnotrawnych. B\u00f3g to Matka zanurzona w mi\u0142o\u015bci do swego dziecka. B\u00f3g to Oblubieniec, kt\u00f3ry widzi w narodzie wybranym swoj\u0105 oblubienic\u0119 i jest o ni\u0105 zazdrosny. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, B\u00f3g nas kocha i czeka na nasz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Chwali\u0107 Boga mimo upadk\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Autorstwo wi\u0119kszo\u015bci Psalm\u00f3w tradycyjnie przypisuje si\u0119 kr\u00f3lowi Dawidowi. Pewnie dlatego Leonard Cohen zawar\u0142 w swej piosence s\u0142owa, kt\u00f3re w t\u0142umaczeniu Macieja Zembatego brzmi\u0105:<\/p>\n\n\n\n

\u201eTajemny akord kiedy\u015b brzmia\u0142
Pan cieszy\u0142 si\u0119, gdy Dawid gra\u0142
Ale muzyki dzi\u015b tak nikt nie czuje
Kwarta i kwinta, tak to sz\u0142o
Raz wy\u017cej w dur, raz ni\u017cej w moll
Nieszcz\u0119sny kr\u00f3l u\u0142o\u017cy\u0142 Alleluja\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Notabene osobi\u015bcie wol\u0119 zaproponowan\u0105 przez jednego z internaut\u00f3w fraz\u0119: \u201eBy wznie\u015b\u0107 si\u0119 w dur z otch\u0142ani w moll\u201d, poniewa\u017c Psalm Dawida ma charakter pochwalny, a wi\u0119c niejako wznosi si\u0119 do Boga.
Piosenka Leonarda Cohena zawiera bardzo interesuj\u0105ce i g\u0142\u0119bokie przes\u0142anie. Oto kr\u00f3l Dawid, mimo bycia grzesznikiem i cudzo\u0142\u00f3stwa pope\u0142nionego z Batszeb\u0105, przy pomocy swej pie\u015bni pr\u00f3buje skontaktowa\u0107 si\u0119 z Bogiem, jak za dawnych lat, kiedy by\u0142 niewinnym i pe\u0142nym \u017caru m\u0142odzie\u0144cem. Powtarzanie s\u0142owa \u201eHAllelujah\u201d staje si\u0119 dla niego rozpaczliwym sposobem na odtworzenie tego kontaktu. Leonard Cohen sugeruje, \u017ce mimo niedoskona\u0142o\u015bci \u015bwiata, w chorobie czy w zdrowiu, w doli czy w niedoli, powinno\u015bci\u0105 ludzi jest zawsze uwielbianie Boga:<\/p>\n\n\n\n

\u201eI chocia\u017c wszystko posz\u0142o \u017ale
Przed Panem Pie\u015bni stawi\u0119 si\u0119
Na ustach maj\u0105c tylko Alleluja\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Niebia\u0144skie Alleluja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 19 rozdziale Ksi\u0119gi Apokalipsy w wielkiej pie\u015bni uwielbienia Boga z powodu triumfu nad Nierz\u0105dnic\u0105 z Babilonu, hebrajskie s\u0142owo \u201ehAllelujah\u201d zosta\u0142o zachowane nieprzet\u0142umaczone i pojawia si\u0119 czterokrotnie w zapisie greckimi literami jako \u201eall\u0113louia\u201d (\u1f00\u03bb\u03bb\u03b7\u03bb\u03bf\u03cd\u03ca\u03b1, por. Ap 19, 1.3n.6). Najwyra\u017aniej pierwsi chrze\u015bcijanie \u017cywili przekonanie, \u017ce istnieje jaki\u015b nieroz\u0142\u0105czny zwi\u0105zek pomi\u0119dzy d\u017awi\u0119kiem s\u0142owa a jego znaczeniem i pewnych zwrot\u00f3w nie powinno si\u0119 przek\u0142ada\u0107.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owo \u201eAlleluja\u201d wed\u0142ug Apokalipsy b\u0119dzie \u015bpiewane w Niebie, gdzie wielki t\u0142um zgromadzi si\u0119 przed Tronem w bezpo\u015bredniej obecno\u015bci samego Boga podczas uczty weselnej Baranka (Chrystusa) i Oblubienicy (Ko\u015bcio\u0142a). W trakcie celebracji zwyci\u0119stwa nad wrogami Boga ca\u0142e Niebo odda Mu chwa\u0142\u0119 poprzez pie\u015b\u0144 dzi\u0119kczynn\u0105 \u015bpiewan\u0105 przez wszystkie zjednoczone \u015bwi\u0119te istoty (mi\u0119dzy innymi 24 Starc\u00f3w i czworo Zwierz\u0105t, b\u0119d\u0105cych prawdopodobnie cherubami):<\/p>\n\n\n\n

\u201ePotem us\u0142ysza\u0142em jak gdyby g\u0142os dono\u015bny wielkiego t\u0142umu w niebie \u2013 m\u00f3wi\u0105cych: \u00abAlleluja! Zbawienie i chwa\u0142a, i moc u Boga naszego, bo wyroki Jego prawdziwe s\u0105 i sprawiedliwe, bo os\u0105dzi\u0142 Wielk\u0105 Nierz\u0105dnic\u0119, co znieprawia\u0142a nierz\u0105dem swym ziemi\u0119, i za\u017c\u0105da\u0142 od niej poniesienia kary za krew swoich s\u0142ug\u00bb. I rzekli powt\u00f3rnie: \u00abAlleluja!\u00bb. A dym jej wznosi si\u0119 na wieki wiek\u00f3w. A dwudziestu czterech Starc\u00f3w upad\u0142o i czworo Zwierz\u0105t, i pok\u0142on odda\u0142o Bogu zasiadaj\u0105cemu na tronie, m\u00f3wi\u0105c: \u00abAmen! Alleluja!\u00bb. I wyszed\u0142 g\u0142os od tronu, m\u00f3wi\u0105cy: \u00abChwalcie Boga naszego, wszyscy Jego s\u0142udzy, kt\u00f3rzy si\u0119 Go boicie, mali i wielcy!\u00bb. I us\u0142ysza\u0142em jakby g\u0142os wielkiego t\u0142umu i jakby g\u0142os mnogich w\u00f3d, i jakby g\u0142os pot\u0119\u017cnych grom\u00f3w, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142y: \u00abAlleluja, bo zakr\u00f3lowa\u0142 Pan B\u00f3g nasz, Wszechmog\u0105cy. Weselmy si\u0119 i radujmy, i dajmy Mu chwa\u0142\u0119, bo nadesz\u0142y Gody Baranka, a Jego Ma\u0142\u017conka si\u0119 przystroi\u0142a\u201d (Ap 19, 1-7).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kt\u00f3\u017c jak B\u00f3g 6\/2020 \u201eAlleluja\u201d jest chyba najbardziej znanym hebrajskim s\u0142owem pochodz\u0105cym z Biblii. My\u015bl\u0119, \u017ce zyska\u0142o ono nawet wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 ni\u017c \u201eamen\u201d, kt\u00f3rym zwyczajowo ko\u0144czymy modlitwy.  \u201eAlleluja\u201d \u015bpiewamy podczas katolickiej mszy, na kt\u00f3rej pojawia si\u0119 ono bezpo\u015brednio po drugim czytaniu, przed Ewangeli\u0105. Wyj\u0105tek stanowi okres Wielkiego Postu. Jest to…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-726","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=726"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":728,"href":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/726\/revisions\/728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trojcazambrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}